Hoe snel is je webhosting? Waar je op let
Snelheid hangt af van twee dingen: je hosting (server, webserver, caching, datacenter) en je eigen site (thema, plugins, afbeeldingen). Kies een hoster met snelle opslag, goede caching en een datacenter dichtbij, en test daarna zelf met PageSpeed Insights en WebPageTest.
Elke hoster belooft ‘razendsnelle’ hosting. Maar wat maakt een website nu echt snel? En hoe weet je of je hosting de boosdoener is, of je eigen site? In deze gids lees je waar snelheid vandaan komt en hoe je het zelf test.
Eerst eerlijk: wij meten niet zelf
Wij hebben geen eigen snelheidsmetingen van hosters. We nemen ook geen benchmarkcijfers van anderen over, omdat die vaak onder onbekende omstandigheden zijn gemaakt. In onze vergelijking zie je daarom een Snelheidspotentie: een inschatting op basis van wat hosters zelf publiceren, zoals opslagtype, webserver, caching en datacenterlocatie. Dat zegt iets over wat er mogelijk is, niet over wat jouw site straks haalt; het is dus geen resultaat van eigen tests. Wil je weten hoe snel een site echt is, test hem dan zelf met de stappen verderop in deze gids. Hoe we beoordelen, lees je in hoe wij beoordelen.
Wat bepaalt de snelheid van je hosting?
1. De server zelf
- Opslag: NVMe-opslag is flink sneller dan een gewone SSD, en een SSD is weer veel sneller dan een ouderwetse harde schijf. Het verschil merk je vooral bij databases en sites met veel bestanden. mijn.host en Hostnet noemen NVMe; Antagonist, STRATO en Vimexx noemen SSD.
- Rekenkracht en geheugen: bij shared hosting deel je de server met anderen. Hosters stellen daarom limieten in voor CPU, RAM en het aantal PHP-workers. Loop je daar tegenaan, dan moeten bezoekers wachten.
2. De webserver
De webserver is de software die je pagina’s uitlevert. De bekendste zijn Apache, Nginx en LiteSpeed. LiteSpeed is populair voor WordPress, vooral door de bijbehorende cache-plugin. Hostinger en mijn.host gebruiken LiteSpeed (mijn.host de Enterprise-versie), Hostnet gebruikt Apache. Een goed ingestelde Apache- of Nginx-server met caching kan ook prima snel zijn.
3. Caching
Caching is vaak de grootste snelheidswinst die er is. Er zijn drie soorten die je moet kennen:
- Paginacache (zoals LSCache of Varnish): de server bewaart een kant-en-klare versie van je pagina, zodat PHP en de database niet bij elke bezoeker aan het werk hoeven. TransIP noemt Varnish-cache.
- Objectcache (zoals Redis): bewaart resultaten van databasevragen in het geheugen. Handig voor webshops en ingelogde gebruikers, waar de paginacache niet werkt. mijn.host, TransIP en Vimexx bieden Redis; bij Antagonist vanaf het Plus-pakket.
- OPcache: bewaart gecompileerde PHP-code, zodat die niet steeds opnieuw vertaald hoeft te worden. Staat bij de meeste hosters standaard aan.
4. CDN, HTTP/2 en HTTP/3
Een CDN zet kopieën van je bestanden op servers dichter bij je bezoekers. Voor een Nederlandse site met Nederlandse bezoekers is de winst beperkt; bij internationale bezoekers loont het meer. Moderne protocollen zoals HTTP/2 en HTTP/3 laden meerdere bestanden tegelijk over één verbinding, wat vooral helpt op mobiel en bij trage netwerken. Vraag je hoster of die aan staan.
5. PHP-versie
Nieuwere PHP-versies zijn doorgaans sneller en veiliger dan oude. Kies de nieuwste versie die je thema en plugins ondersteunen. Bij veel hosters stel je die zelf in via het controlepaneel.
6. Datacenterlocatie
Elk verzoek reist van de bezoeker naar de server en terug. Hoe verder weg, hoe groter de vertraging: de latency. Heb je vooral Nederlandse bezoekers, dan is een datacenter in Nederland of West-Europa de logische keuze. TransIP en mijn.host hosten in Nederland, STRATO in de EU. Zie ook webhosting met Nederlands datacenter.
7. Je eigen site
Dit is de factor die mensen het vaakst onderschatten. Een zwaar thema, twintig plugins, een paar trackingscripts en onbewerkte foto’s van 5 MB maken elke site traag, ook op de beste hosting. Comprimeer afbeeldingen, gebruik moderne formaten zoals WebP, laad alleen de scripts die je echt nodig hebt en ruim ongebruikte plugins op.
TTFB: de maat voor je server
De TTFB (Time To First Byte) is de tijd tussen het moment dat de browser een pagina opvraagt en het moment dat de eerste byte van het antwoord binnenkomt. Daarin zitten de reistijd naar de server, het opzetten van de verbinding en de tijd die de server nodig heeft om de pagina te maken.
De TTFB is daarom de beste graadmeter voor je hosting. Een lage TTFB betekent dat de server snel antwoordt. Is de TTFB hoog, dan ligt het vaak aan de server, een volle PHP-wachtrij of ontbrekende paginacache. Is de TTFB laag maar voelt de pagina toch traag, dan zit het probleem meestal in je site zelf.
Core Web Vitals: hoe Google snelheid meet
Google kijkt met de Core Web Vitals naar hoe bezoekers je site ervaren. Het zijn drie metingen, met deze grenzen voor ‘goed’ volgens Google:
| Meting | Wat het meet | Goed |
|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | Hoe snel het grootste zichtbare element (vaak een foto of kop) verschijnt | 2,5 seconde of minder |
| INP (Interaction to Next Paint) | Hoe snel de pagina reageert als je klikt of typt | 200 milliseconden of minder |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Hoeveel de pagina verspringt tijdens het laden | 0,1 of minder |
Je hosting heeft vooral invloed op de LCP, via de TTFB. INP en CLS hangen grotendeels af van je eigen site: JavaScript, lettertypen en afbeeldingen zonder vaste afmetingen.
Zelf testen in 5 stappen
- Test met PageSpeed Insights. Ga naar PageSpeed Insights en vul je adres in. Bovenaan zie je, als je site genoeg bezoekers heeft, echte gebruikersdata van Google. Daaronder staat een labtest met tips. Test zowel mobiel als desktop.
- Test met WebPageTest. Ga naar WebPageTest en kies een testlocatie in Amsterdam of elders in West-Europa, dicht bij je bezoekers. Hier zie je de TTFB en een watervaldiagram met elk bestand dat laadt.
- Test met een warme cache. De eerste bezoeker na een wijziging krijgt vaak een ongecachete pagina. Laad je pagina dus eerst één keer zelf, of kijk naar de tweede run (‘repeat view’) in WebPageTest.
- Herhaal de test. Doe minstens drie runs en kijk naar het gemiddelde of de middelste waarde. Eén meting zegt weinig.
- Test verschillende pagina’s. Niet alleen je homepage, maar ook een blogbericht en, bij een webshop, een productpagina en de winkelwagen.
Schrijf je resultaten op. Dan kun je later vergelijken, bijvoorbeeld na een update of een overstap.
Hoeveel verschil maakt hosting nu echt?
Minder dan hosters je willen doen geloven, maar meer dan nul. Goede hosting zorgt voor een lage TTFB en houdt je site ook bij drukte snel. Maar een trage site wordt zelden alleen door een overstap snel. De meeste winst zit vaak in caching en in je site zelf: kleinere afbeeldingen, minder plugins, minder scripts.
Een vuistregel: is je TTFB hoog terwijl je paginacache aan staat, dan is je hosting een logische verdachte. Is je TTFB in orde maar je LCP of INP niet, kijk dan eerst naar je eigen site voordat je verhuist.
Wat betekent dit voor je keuze?
- Kies bij voorkeur een hoster met NVMe-opslag, goede caching (paginacache, en Redis voor webshops) en een datacenter in Nederland of de EU.
- Voor WordPress is een hoster met LiteSpeed en LSCache een prettige combinatie. Zie WordPress-hosting kiezen en de beste WordPress-hosting.
- Groeit je site boven shared hosting uit, dan geeft een VPS of cloudserver je eigen rekenkracht. Lees een VPS kiezen of bekijk cloudhosting vergelijken.
- Twijfel je nog? Doe de keuzehulp of loop de checklist voor webhosting kiezen door.
Checklist om te bewaren
- Ik weet wat mijn TTFB en Core Web Vitals nu zijn
- Ik test vanaf een locatie dicht bij mijn bezoekers, meerdere keren, met een warme cache
- Paginacache staat aan, en bij een webshop ook objectcache
- Ik draai een recente PHP-versie
- Mijn afbeeldingen zijn gecomprimeerd en ik gebruik alleen plugins die ik nodig heb
- Mijn hosting staat in Nederland of de EU als mijn bezoekers daar zitten
Veelgestelde vragen
Wat is een goede TTFB?
Google noemt als ruwe richtlijn 0,8 seconde of minder. Pagina’s die uit een cache komen, horen daar ruim onder te zitten; een ingelogde winkelwagen mag wat trager zijn.
Maakt LiteSpeed mijn site echt sneller?
LiteSpeed is vooral sterk in combinatie met de LiteSpeed Cache-plugin voor WordPress. De meeste winst komt van die paginacache. Een goed ingestelde Apache- of Nginx-server met caching kan ook snel zijn.
Waarom geeft PageSpeed Insights elke keer een andere score?
Elke test draait onder net iets andere omstandigheden: netwerk, serverbelasting, of de cache al warm was. Test daarom meerdere keren en kijk naar de lijn, niet naar één uitschieter.
Is mijn site traag door de hosting of door mijzelf?
Kijk naar de TTFB. Is die hoog, dan ligt het vaak aan de server of ontbrekende caching. Is de TTFB laag maar de pagina toch traag, dan zit het probleem meestal in je thema, plugins, scripts of afbeeldingen.
Meten jullie zelf de snelheid van hosters?
Nee. De Snelheidspotentie in onze vergelijking is gebaseerd op gepubliceerde specificaties, zoals opslagtype en webserver, niet op eigen tests. Met de stappen in deze gids test je een site zelf.